• Artykuł
  • Publikacja: 21.09.2022
  • Edycja: 30.11.-0001
  • 0 
Biblioteka dostępna dla seniorów - refleksje
Biblioteki publiczne od wielu lat włączają się lub samodzielnie podejmują wiele inicjatyw skierowanych do seniorów. Są to akcje na dużą skalę, gromadzące kilkadziesiąt, a zdarza się, że i więcej osób. Są to również wydarzenie adresowane do mniejszych grup.
Organizując, a także wspierając działania innych bibliotekarzy w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Mikołowie, chcę krótko podzielić się refleksjami na temat dostępności biblioteki dla seniorów. Absolutnie nie neguję dużych imprez, gdzie zgromadzone na widowni starsze osoby wsłuchują się w wykłady, koncerty, oglądają filmy. Nie dają one jednak takich efektów, jak praca w małych 5-10 osobowych grupach. Żyjemy w świecie cyfr i statystyk i oczywiście, że lepiej wygląda w sprawozdaniu liczba 50 uczestników, aniżeli 10. Jednak nie o rankingi nam chodzi, lecz o realne korzyści wynikające z pracy z seniorami. Chciałam je opisać na przykładzie dwóch inicjatyw Miejskiej Biblioteki Publicznej w Mikołowie.

Babcine heklowanie i sztrykowanie
Heklować to w gwarze śląskiej szydełkować, a sztrykować to robić na drutach. W 2019 roku przyszła do naszej biblioteki pani Ola z propozycją zorganizowania klubu rękodzieła. Ideą było, aby w bibliotece spotykały się robiące na drutach i szydełkujące babcie. Z czasem klub zgromadził również osoby haftujące, szyjące, wykonujące prace z papieru. Członkiniami są nie tylko babcie, ale również osoby samotne, osoby po przebytych ciężkich chorobach. Każdy chętny ma wstęp do Babcinego heklowania i sztrykowania. Obecnie mogę z całą pewnością stwierdzić, że to nie tylko klub rękodzieła. Stała grupa 8-10 osób to grupa przyjaciółek wspierających się również poza biblioteką i ochoczo uczestnicząca w innych inicjatywach organizowanych dla seniorów w naszym mieście i poza nim. Są to ćwiczenia dla seniorów, wycieczki, kiermasze, zawody sportowe 55+. Biblioteka jest jednak głównym punktem cotygodniowych spotkań, panie są również stałymi bywalczyniami imprez bibliotecznych. Każdy nowy uczestnik jest przyjmowany do klubu z otwartymi ramionami.
Robótki babcinego heklowania i sztrykowania przeznaczane są na kiermasze charytatywne, nagrody w konkursach organizowanych przez bibliotekę. W 2021 roku członkinie klubu wykonały ponad 100 mikołajków, bałwanków, skrzatów i choinek, które zostały przekazane, jako prezenty świąteczne dla pacjentów Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego św. Józefa w Mikołowie.
Warto również podkreślić, że część uczestniczek klubu stało się aktywnymi czytelniczkami biblioteki. Nierzadko robótkom ręcznym towarzyszy prezentacja księgozbioru biblioteki. Bibliotekarze polecają zarówno literaturę piękną, jak i popularnonaukową.
Uczestnictwo w klubie jest darmowe, członkowie przynoszą własne druty, szydełka, włóczkę. Ponadto środki na zakup materiałów pozyskiwane są ze sprzedaży wykonanych na zajęciach maskotek, kartek i stroików świątecznych, wieńców, zakładek. Obecność nie jest sprawdzana, liczy się pozytywne nastawienie, chęć do współpracy i uśmiech. I chociaż nie jestem już opiekunką klubu, to chętnie co jakiś czwartek zasiadam wśród pań i obserwuję ich radość, że mogą się twórczo spotkać w bibliotece.
Efekty Babcinego heklowania i sztrykowania: przyjaźń, wsparcie, otwarcie się na innych, wyjście z domu, stanie się aktywnym czytelnikiem biblioteki, umiejętność działania w grupie, doskonalenie własnych umiejętności.
 
Muzyczna Kawiarenka Literacka
To comiesięczne spotkania osób, które kochają literaturę, ale też ją tworzą - amatorsko. Spotkania przeznaczone są dla każdej grupy wiekowej, ale obecnie uczestniczą w nich głównie seniorzy, przede wszystkim panie, choć jest i jeden, bardzo aktywny mężczyzna. Ideą było połączenie literatury z muzyką, co nie zawsze się udaje, ale wielokrotnie spotkaniom towarzyszy muzyka fortepianowa. Biblioteka posiada fortepian, do którego podczas spotkań Kawiarenki zasiadają muzycy amatorzy.
Muzyczna Kawiarenka Literacka to możliwość pokazania własnej twórczości innym. Głównie jest to poezja, która często chowana była do szuflady. To również spotkania z pisarzami, rozmowy o literaturze, sztuce, aktywny udział w wydarzeniach biblioteki, np. Narodowe Czytanie, konkursy literackie. Tutaj również rodzą się przyjaźnie, które mają dalsze życie poza murami biblioteki.
Podobnie jak w przypadku Babcinego heklowania i sztrykowania ukształtowała się stała grupa uczestników, dla której comiesięczne spotkania w bibliotece są obowiązkowo wpisane w kalendarz.
Efekty Muzycznej Kawiarenki Literackiej: przyjaźń, wyjście z domu, aktywny udział w życiu kulturalnym, odwaga (podzielenie się swoją twórczością z innymi), umiejętność publicznego wypowiadania się, spełnianie marzeń (biblioteka wydała tomik wierszy jednej z uczestniczek).
 
Biblioteki publiczne są dostępne dla seniorów, temu nie można zaprzeczyć. Warto czasami wsłuchać się w ich głos, tak jak my wsłuchaliśmy się w panią Olę. To seniorzy najlepiej wiedzą, w czym chcieliby uczestniczyć, co robić. Nie zawsze masowe akcje są trafione, są przede wszystkim anonimowe. Spotkania w mniejszym gronie dają poczucie, że każdy jest tak samo ważny, każdy jest zauważony i wysłuchany. Uczestnicy znają się z imienia, wymieniają numerami telefonów, a biblioteka to „punkt kontaktowy”. Tu zawsze można się spotkać, bo biblioteka jest dostępna.
 
Zamieszczone zdjęcia to prace uczestniczek Babcinego heklowania i sztrykowania.