O finansach... w bibliotece... Multimedialnej w Zgorzelcu


Pomysł na działanie

Na czym polegało przedsięwzięcie?

Piąta edycja „O finansach… w bibliotece” była pierwszą, do której dopuszczono miasta powyżej 20 tys. Mieszkańców. Dzięki temu Miejska Biblioteka Publiczna w Zgorzelcu (woj. dolnośląskie) spełniła kryteria udziału w projekcie. Przewidując duże zainteresowanie pośród bibliotek zawiesiliśmy sobie poprzeczkę na liczbie minimum 25 uczestników. Pomimo chwilowych obaw udało nam się osiągnąć ustalony pułap. Otwarcie nowego oddziału biblioteki o charakterze multimedialnym wpłynęło na potrzebę stworzenia nowej oferty edukacyjnej dla różnych grup wiekowych. Kurs „O finansach… w bibliotece” był doskonałą okazją na aktywizację seniorów i promocję nowego oddziału wśród lokalnej społeczności. Kolejną motywację stanowiła możliwość pozyskania zewnętrznej dotacji na prowadzenie działań edukacyjnych.

Dlaczego warto?

W trakcie zajęć okazało się, że niektórzy uczestnicy mieli już wcześniejsze doświadczenia z komputerami i internetem, jednak okoliczności życiowe doprowadziły do ich cyfrowego wykluczenia. Zaoferowanie im możliwości ponownej aktywizacji spotkało się z entuzjastyczną reakcją i chęcią powrotu do funkcjonowania w środowisku cyfrowym. Zainteresowanie udziałem pojawiło się też u osób z niepełnosprawnością ruchową, a nowoczesne wyposażenie oddziału umożliwiło włączenie ich do projektu bez przeszkód. Efekty kursu są widoczne – wywołał on wśród seniorów żywe zainteresowanie dalszym udziałem w działaniach edukacyjnych biblioteki. Pojawił się nawet apel ( http://bit.ly/2xCxFXl ) części uczestników, którzy z własnej inicjatywy zwrócili się do lokalnych władz o kontynuowanie pracy biblioteki z seniorami.

W trakcie przygotowania

Po ogłoszeniu listy bibliotek zakwalifikowanych do projektu przystąpiliśmy do działania. Pierwszym etapem było przejście internetowego kursu dla trenerów projektu i zaliczenie kończącego go testu. Zaskoczyło nas, że kurs zawierał nie tylko informacje dotyczące realizacji zajęć edukacyjnych dla seniorów ale też udzielał wskazówek, jak skutecznie ożywić lokalną społeczność i zwrócić jej uwagę na działania biblioteki. Była to dla nas bardzo cenna dziedzina wiedzy, bo na miejsce realizacji projektu wybraliśmy Multimedialną Bibliotekę Popkulturalną, naszą nowo otwartą filię, położoną z dala od centrum miasta, ale w pobliżu strategicznych miejsc, jak szkoła podstawowa, przystanek autobusowy, Miejski Klub Seniora i placówka banku spółdzielczego ( http://bit.ly/2xqOogU ). Kurs pozwolił nam wykorzystać te okoliczności w lepszej organizacji zajęć.


Następnym krokiem było dwudniowe szkolenie, organizowane w Dolnośląskiej Bibliotece Publicznej we Wrocławiu. Była to ważna okazja na nawiązanie nowych kontaktów i wymianę doświadczeń oraz wypracowanie we wspólnym gronie planu prowadzenia w konkretnych placówkach. Tam też wpadliśmy na pomysł, by całkowicie poświęcić jeden dzień w tygodniu na realizację projektu ze wszystkimi grupami, a czas zajęć zsynchronizować z przyjazdami i odjazdami autobusu miejskiego (http://bit.ly/2Nnrwcp). Seniorzy po 70 roku życia korzystają z komunikacji miejskiej bezpłatnie.


Przystąpiliśmy do promocji naszego przedsięwzięcia. W bezpłatnym miejskim biuletynie informacyjno-kulturalnym umieściliśmy artykuł ( https://bit.ly/ofinansachwmediatece ), a we wszystkich oddziałach biblioteki plakaty i ulotki (http://bit.ly/promocjaofb). Informacje o projekcie opublikowaliśmy również na stronach biblioteki w portalach społecznościowych, a także zachęcaliśmy naszych czytelników bezpośrednio, kiedy odwiedzali bibliotekę. Wsparcie przyszło również ze strony naszego stałego czytelnika i przyjaciela biblioteki, który dzięki zażyłej relacji z biblioteką sam otworzył się na użytkowanie internetu, a będąc już wprawionym internautą osobiście zaangażował się w promocję wydarzenia pośród innych osób ze swojej grupy wiekowej. Pierwsze dwie grupy (po 6-7 osób) wpisały się na listę chętnych w pierwszym miesiącu po pierwszym ogłoszeniu dotyczącym kursu.


Równolegle z realizacją pierwszego cyklu spotkań, prowadziliśmy ponownie działania promocyjne w celu rekrutacji uczestników do kolejnych grup. Nowe plakaty, ulotki, artykuł w biuletynie miejskim ( https://bit.ly/finansewmediatece2 ) oraz wizyta trenera projektu w Miejskim Klubie Seniora w Zgorzelcu.


Wznowione działania promocyjne poskutkowały ożywionym zainteresowaniem projektem.

Co jest potrzebne do realizacji tego etapu?

  • Komputer

  • Drukarka

  • Program graficzny i edytor tekstu

  • Telefon

  • Internet

  • Rozkład jazdy autobusu miejskiego

  • Papier ksero 80g - A4, A3 do plakatów

  • Papier ksero 160g A4 - do ulotek

Jak krok po kroku przebiega etap przygotowań?

  1. Uczestnictwo w kursie dla bibliotekarzy - ok.10 godzin

  2. Wyjazd szkoleniowy - 2 dni

  3. Przygotowanie materiałów promocyjnych - artykuły prasowe, ulotki, baner www, plakaty - 10 dni

  4. Kontakt bezpośredni i telefoniczny z potencjalnie zainteresowanymi osobami - 30 dni

W trakcie realizacji

Kurs realizowany był w dwóch cyklach, z przerwą urlopową koordynatorów projektu. W każdym cyklu wydzielono dwie grupy po 6-7 osób, które przychodziły na zajęcia rano oraz po południu. Małe grupy wpłynęły na komfort pracy i możliwość poświęcenia dużej ilości uwagi każdemu uczestnikowi. Ze względu na wyposażenie i możliwości organizacyjne filii multimedialnej jeszcze przed rozpoczęciem kursu podjęliśmy decyzję o wybraniu nietypowej formy realizacji projektu. Zrezygnowaliśmy z sali komputerowej na rzecz pomieszczenia zawierającego telewizor z dużym ekranem, na którym wyświetlany był kurs w formie prezentacji. Dzięki temu mieliśmy do dyspozycji większą przestrzeń oraz mogliśmy skupić uwagę uczestników na wybranych zagadnieniach, omawiając je według uznania. Zwiększyło to stopień interakcji z uczestnikami i ich zaangażowanie w przebieg spotkania. Po wspólnym omówieniu najważniejszych informacji następował test, wypełniany w większości samodzielnie przy stanowiskach komputerowych. Brak czasu spędzanego przy komputerze nadrabiany był podczas specjalnie zorganizowanych zajęć doszkalających, które odbywały się dzień po każdym spotkaniu. Każdy moduł, oprócz zapewnionych przez organizatorów podręczników, uzupełniany był dodatkowymi materiałami w postaci wydrukowanych wzorów umów i najważniejszych informacji w przystępnej formie.

Co jest potrzebne do realizacji tego etapu?

  • Dodatkowe materiały drukowane dla uczestników spotkań edukacyjnych

  • Komputer

  • Internet

  • Telewizor

  • Aparat

  • Poczęstunek dla uczestników

  • Naczynia do napoi

  • Czajnik elektryczny

  • Program do edycji wideo

Jak krok po kroku przebiega etap realizacji?

  1. Organizacja sali komputerowej - sprawdzenie sprzętu

  2. Organizacja sali spotkaniowej - przygotowanie poczęstunku, ułożenie mebli

  3. Przygotowanie certyfikatów dla uczestników kursu

  4. Wybór zdjęć do wystawy multimedialnej

Po zakończeniu

Na ostatnim spotkaniu, po rozdaniu certyfikatów, nagraniu krótkiego materiału wideo ( https://youtu.be/k8Sy5aXxVjM ) i oficjalnym zamknięciu projektu, na dostępnych w bibliotece monitorach wyświetlono pokaz zdjęć ( http://bit.ly/2xCD5BO ) który stanowił podsumowanie i wspomnienie spędzonego czasu. Wtedy też uczestnicy podarowali nam kartki z podziękowaniem za udział w projekcie. Było to dla nas ogromnym zaskoczeniem i jednocześnie motywuje do podejmowania kolejnych działań edukacyjnych w naszej placówce.


Po zakończeniu projektu konieczne było zorganizowanie spotkania "podaj dalej" dla bibliotekarzy z trzech bibliotek. Spotkanie te zorganizowaliśmy w głównym oddziale Miejskiej Biblioteki Publicznej w Zgorzelcu i zaprosiliśmy na nie wszystkich pracowników, także z koleżanki z Filii nr 2, Filii nr 3 i Filii nr 4 MBP. Na tym spotkaniu omówiliśmy przebieg projektu. Była to też okazja do podziękowania koleżankom, kolegom i dyrekcji biblioteki za pomoc w realizacji przedsięwzięcia.


Pozostało jedynie napisanie sprawozdania oraz artykułu prasowego podsumowującego projekt. Na tym etapie zdaliśmy sobie sprawę, że nie dotarliśmy jeszcze z projektem do jednej potencjalnie zainteresowanej grupy - słuchaczy Transgranicznego Uniwersytetu Trzeciego Wieku. To środowisko, w którym od wielu lat prowadzimy różnorodne zajęcia z rozwoju umiejętności cyfrowych, ale nigdy dotychczas nie poruszaliśmy na nich zagadnień ekonomicznych. Dlatego po rozpoczęciu nowego roku akademickiego, chcielibyśmy włączyć te treści w spotkania realizowane ze słuchaczami TUTW.

Co jest potrzebne do realizacji tego etapu?

  • Komputer

  • Internet

  • Telefon

  • Aparat

  • Program do edycji plików wideo

  • Projektor

Co krok po kroku działo się po zakończeniu głównej fazy działania?

  1. Montaż nagrania wideo

  2. Powiadomienie bibliotekarzy o spotkaniu "podaj dalej"

  3. Przygotowanie prezentacji do spotkania "podaj dalej"

  4. Wypełnienie raportu podsumowujące projekt

Dziel się wiedzą, mnóż pomysły!

Co mogłoby być zrobione inaczej?

Część naszych uczestników (głównie ze względów zdrowotnych) musiała opuszczać spotkania i "nadrabiać zaległości" przy rozwiązywaniu testów sprawdzających wiedzę w domu lub w bibliotece w innym terminie. Nie wzięliśmy pod uwagę możliwości pojawienia się nieprzewidzianych sytuacji. Nasz harmonogram nie był wystarczająco elastyczny, żeby to skorygować.


W sali komputerowej nie mieliśmy możliwości wyświetlania kursu na dużym ekranie. Prowadzący nie mogli w czasie rzeczywistym wspólnie z uczestnikami np. robić wirtualnych przelewów na stronach demonstracyjnych banków lub sprawdzić porównywarki cen produktów w sklepach internetowych. W rezultacie uczestnicy zajęć w sali komputerowej głównie rozwiązywali testy końcowe a na zajęciach doszkalających (które odbywały się dzień po spotkaniach) aktywnie samodzielnie sprawdzali wybrane narzędzia i strony internetowe omawiane dzień wcześniej na kursie. Mogliśmy mimo tych utrudnień postawić na tradycyjny model zajęć.


Przy organizacji zajęć dla drugiej dwóch kolejnych grup, nie uwzględniliśmy remontu drogi głównej prowadzącej do biblioteki (http://bit.ly/remontdrogi) i uczestnicy zajęć, którzy dojeżdżali autobusem miejskim do biblioteki musieli się kilkanaście minut spóźniać na spotkania i wcześniej kończyć.

Dodatkowe uwagi

Czasami linki publikowane w kursie internetowym były nieaktywne lub kierowały na zupełnie inną stronę niż było to opisane w slajdzie. Postanowiliśmy te uwagi zgłaszać na forum labib.pl, gdzie były na bieżąco poprawiane przez organizatorów.